Η υγεία αποτελεί το πολυτιμότερο αγαθό για τον καθένα μας. Σήμερα, ως αποτέλεσμα της οικονομικής κρίσης, οι επιπτώσεις της οποίας είναι ακόμα αισθητές στο σύνολο της κυπριακής κοινωνίας, η δυνατότητα εξασφάλισης αξιοπρεπούς και αποτελεσματικής ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης αποτελεί μια αδήριτη ανάγκη για την κυπριακή κοινωνία και τους πολίτες της. Το ΚΕΒΕ θεωρεί ότι η Κύπρος, ως χώρα μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν μπορεί να μην διαθέτει ένα αξιόλογο Γενικό Σχέδιο Υγείας (ΓεΣΥ) ικανό να καλύπτει στο σύνολό του τον πληθυσμό της χώρας.

Mε πλήρη συναίσθηση του μεγέθους αλλά και της πολυπλοκότητας του εγχειρήματος στηρίξαμε από την αρχή την εισαγωγή του ΓεΣΥ ως ένα κοινωνικό αγαθό όπως είναι και ο θεσμός των Κοινωνικών Ασφαλίσεων, γνωρίζοντας ότι μέρος του κόστους θα το επωμιστούν οι εργοδότες και το όφελος από αυτή την συνεισφορά θα το απολαμβάνουμε όλοι, εργοδότες, εργοδοτούμενοι, αυτοεργοδοτούμενοι και εισοδηματίες ως εν δυνάμει χρήστες του συστήματος.

Με εξαίρεση όσων συμπολιτών μας διαθέτουν ιδιωτικά σχέδια ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, πολύ μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού, αποτείνεται στα κρατικά νοσηλευτήρια για θεραπεία, γεγονός που έχει οδηγήσει τον κρατικό τομέα πέραν των ορίων του. Είμαστε όλοι μάρτυρες των προβλημάτων που έχουν δημιουργηθεί στα κρατικά νοσηλευτήρια τα οποία θα αυξάνονται και θα πολλαπλασιάζονται όσο καθυστερούμε να πάρουμε τις σωστές αποφάσεις, σε βάρος πάντοτε της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών.

Με αυτά τα δεδομένα, το ΚΕΒΕ στηρίζει την εφαρμογή ενός Γενικού Σχεδίου Υγείας το οποίο να είναι σύγχρονο, αποτελεσματικό και οικονομικά βιώσιμο ώστε να μπορεί να ανταποκρίνεται με επάρκεια και ταχύτητα στις πραγματικές ανάγκες και προσδοκίες της κοινωνίας, προσφέροντας αξιοπρεπείς και υψηλού επιπέδου υπηρεσίες ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης στο σύνολο του πληθυσμού.

Στη βάση αυτών των αρχών, θέση του ΚΕΒΕ είναι ότι για να μπορεί να λειτουργήσει το ΓεΣΥ θα πρέπει να διασφαλιστεί εξαρχής η καθολική και υποχρεωτική συμμετοχή όλων ανεξαιρέτως των πολιτών που έχουν τη συνήθη διαμονή τους στην Κυπριακή Δημοκρατία.

Μέσα από την καθολικότητα διασφαλίζεται ότι συμμετέχουν, συνεισφέροντας, όλοι οι εργαζόμενοι ή εισοδηματίες, ώστε να καλύπτεται το σύνολο του πληθυσμού χωρίς εξαιρέσεις ή διακρίσεις και ανεξάρτητα της οικονομικής τους δυνατότητας. Στόχος του Σχεδίου είναι όπως όλοι οι πολίτες της χώρας απολαμβάνουν στο σύνολο τους το εύρος και την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών που καλύπτονται από το Σχέδιο. Αυτός εξάλλου είναι και ο βασικότερος λόγος που το ΚΕΒΕ συμφώνησε στην υπογραφή της Διακήρυξης Αρχών για τις συνεισφορές στο ΓεΣΥ.

Μέσα στα πλαίσια αυτά το ΚΕΒΕ έχει καταθέσει γραπτώς τις θέσεις του τόσο για το νομοσχέδιο για την εισαγωγή του Γενικού Σχεδίου Υγείας όσο και για αυτό της Αυτονόμησης των Δημόσιων Νοσηλευτηρίων. Παράλληλα μέσα από δημόσιες παρεμβάσεις μας προβάλλουμε τις θέσεις του ΚΕΒΕ ως προς τις ενέργειες και αποφάσεις που πρέπει να ληφθούν για τα πολύ σοβαρά ζητήματα που αφορούν και επηρεάζουν την επιτυχή εφαρμογή του ΓεΣΥ όπως είναι μεταξύ άλλων η Διοικητική και Οικονομική Αυτονόμηση των Δημοσίων Νοσηλευτηρίων, η εφαρμογή αποτελεσματικών ελέγχων και η κοστολόγηση των ιατρικών πράξεων. Ανάλογες παρεμβάσεις και εισηγήσεις θα κατατίθενται από το ΚΕΒΕ σε όλα τα θέματα που είναι αναμενόμενο ότι θα εγερθούν στην πορεία υλοποίησης του ΓΕΣΥ.

Θέση του ΚΕΒΕ είναι ότι δεν θα επιτύχει η εφαρμογή του ΓεΣΥ εάν δεν προηγηθεί και ολοκληρωθεί στην πράξη η Διοικητική και Οικονομική αυτονόμηση των κρατικών νοσηλευτηρίων ώστε να μπορούν, σε καθεστώς ΓεΣΥ, να λειτουργούν σε συνθήκες υγιούς ανταγωνισμού με τα ιδιωτικά νοσηλευτήρια και να είναι σε θέση να επιβιώσουν. Για να επιτευχθεί τούτο, πρέπει να έχουν σωστά διοικητικά συμβούλια με άτομα που να είναι σε θέση να παίρνουν έγκαιρα τις σωστές διοικητικές και στρατηγικές αποφάσεις όπως επίσης να διοικούνται από άτομα που έχουν εξειδικευμένες γνώσεις στη διοίκηση νοσοκομείων. Στο θέμα αυτό, το ΚΕΒΕ συνεχίζει να υποστηρίζει την άποψη του ότι η λειτουργία των διοικητικών συμβουλίων των νοσοκομείων θα πρέπει να διέπεται από τις αρχές του Ιδιωτικού και όχι του Δημοσίου Δικαίου.

Το ΚΕΒΕ διαφωνεί με τη θέση για αναστολή εφαρμογής της αυτονόμησης αφού κάτι τέτοιο θα ισοδυναμεί με ακύρωση εφαρμογής του ΓεΣΥ. Εκφράζουμε ωστόσο τη διαφωνία μας στο προτεινόμενο χρονικό όριο για κάλυψη των ελλειμμάτων των κρατικών νοσοκομείων για 5 χρόνια από την έναρξη της πρώτης φάσης εφαρμογής του ΓεΣΥ. Τα κρατικά νοσηλευτήρια οφείλουν να ξεκινήσουν τις διαδικασίες αυτονόμησης τους από την πρώτη στιγμή ψήφισης των νομοσχεδίων και να μην αφήσουν να περάσει ανεκμετάλλευτη η περίοδος των 2 χρόνων που μεσολαβεί μέχρι την έναρξη της πρώτης φάσης εφαρμογής του ΓεΣΥ το 2019. Στη βάση αυτής της προετοιμασίας θεωρούμε ότι η κάλυψη των ελλειμμάτων τους για ακόμη δύο χρόνια μετά το 2019 είναι υπεραρκετή για να μπορέσουν να λειτουργήσουν σε συνθήκες ίσου ανταγωνισμού με τον ιδιωτικό τομέα. Μόνο έτσι θα διασφαλιστεί στην πράξη τόσο η υποχρέωση όσο και η δέσμευση τους να ολοκληρώσουν πραγματικά τις διαδικασίες πλήρους αυτονόμησης τους.

Το ΚΕΒΕ πιστεύει επίσης ότι η έναρξη εφαρμογής του ΓεΣΥ με τη μορφή του μονοασφαλιστικού δεν πρέπει σε καμιά περίπτωση να αποκλείει τη δυνατότητα του να μετεξελιχθεί σε πολυασφαλιστικό με τη συμμετοχή και των ιδιωτικών ασφαλιστικών εταιρειών, με τους ίδιους όρους και προϋποθέσεις που θα ισχύουν και για τον Οργανισμό Ασφάλισης Υγείας.

Διαφωνούμε επίσης με την αύξηση του ανώτατου ποσού επί του οποίου θα καταβάλλονται εισφορές από τις 150.000 στις 180.000 ευρώ, καθ’ ότι άτομα που είναι ταυτόχρονα εργοδότες και εργοδοτούμενοι θα κληθούν να καταβάλλουν εισφορές που θα ανέρχονται στις 10.000 ευρώ ετησίως, το οποίο θεωρούμε ότι είναι πολύ ψηλό με σοβαρό ενδεχόμενο να αποτρέπει ξένους επιχειρηματίες και εισοδηματίες να μεταφέρουν την έδρα δραστηριοτήτων τους στην Κύπρο.

Επίσης έχουμε ζητήσει όπως ο Οργανισμός Ασφάλισης Υγείας επεξεργαστεί και εφαρμόσει, πριν την έναρξη εφαρμογής του ΓεΣΥ, αποτελεσματικούς μηχανισμούς ελέγχου αποφυγής πιθανών φαινομένων καταχρήσεων του Συστήματος από όλους τους εμπλεκόμενους (ασθενείς, ιατρούς, νοσηλευτήρια, διαγνωστικά κέντρα, κλπ), αξιοποιώντας στο μέγιστο τις δυνατότητες που παρέχει το λογισμικό σύστημα του Οργανισμού. Παράλληλα θα πρέπει να ολοκληρωθεί άμεσα, με τη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα και οπωσδήποτε πριν την εφαρμογή του ΓεΣΥ η ετοιμασία των αναγκαίων ιατρικών πρωτοκόλλων στη βάση των οποίων θα γίνεται η κοστολόγηση και η τιμολόγηση των διαφορών ιατρικών πράξεων για σκοπούς αποζημίωσης από τον ΟΑΥ.

Επιπρόσθετα το Υπουργείο Υγείας θα πρέπει σε συνεργασία με τις εργοδοτικές και συνδικαλιστικές οργανώσεις να προωθήσει τροποποίηση της νομοθεσίας που αφορά το φορολογικό χειρισμό των εισφορών τόσο για τους εργοδότες όσο και για τους εργαζόμενους, ώστε το σύνολο των εισφορών για το ΓεΣΥ να τυγχάνουν φορολογικής απαλλαγής.

Η εφαρμογή του ΓεΣΥ θα αποτελέσει ορόσημο για την Κυπριακή Δημοκρατία, αφού η υγεία αποτελεί το σημαντικότερο αγαθό που θα παρέχει η κυπριακή πολιτεία προς τους πολίτες σε συνδυασμό με το σύστημα Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Η έκταση και το κόστος του εγχειρήματος είναι τέτοια ώστε να καθιστά αναγκαία την εφαρμογή του στη σωστή βάση ευθύς εξαρχής.

Ευθύνη όλων μας, και ιδιαίτερα όσων έχουμε ρόλο να διαδραματίσουμε στη σωστή εφαρμογή του ΓεΣΥ, είναι να συνεργαστούμε με ύψιστο αίσθημα ευθύνης και ακεραιότητας, ώστε να επιτύχει αυτός ο μεγαλεπήβολος, πλην όμως απαραίτητος σχεδιασμός.

Ας μην μας διαφεύγει, ότι χρήστες του συστήματος Υγείας θα είμαστε όλοι εμείς, άρα έχουμε κάθε λόγο αλλά και υποχρέωση να το προφυλάξουμε από καταχρήσεις και σκοπιμότητες. Γιατί αν αποτύχει, ζημιωμένοι θα είμαστε εμείς οι ίδιοι, τα παιδιά μας και οι επόμενες γενιές.